Viêm gân là một bệnh lý phổ biến ở những vận động viên hay người hay chơi thể thao thường xuyên. Tuy nhiên, nếu người bệnh trì hoãn chữa trị, họ có khả năng đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Vậy bệnh viêm gân là gì và cách chữa như thế nào? Hãy tham khảo bài viết dưới đây để có thêm kiến thức về bệnh lý này nhé.
Viêm gân là gì?
Gân là những sợi mô dây, dẻo dai được hình thành từ các sợi collagen nhỏ, kết nối giữa xương và cơ. Vai trò của gân là giúp xương cố định và khớp vận động dễ dàng hơn. Viêm gân là tình trạng gân bị viêm hay kích ứng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Trên thực tế, hiện tượng này xảy ra ở bất kì vị trí nào trên cơ thể. Vì thế người bệnh không nên chủ quan và bỏ qua việc theo dõi. Một số vị trí thường bị viêm gân là khuỷu tay, cổ tay hay vùng đầu gối và bàn chân do thường xuyên vận động.
Có hai dạng bệnh viêm gân thường gặp là mạn tính và cấp tính. Bệnh nhân mắc các bệnh dạng cấp tính khi gân bị tổn thương sau khi có tác động mạnh bất ngờ. Trong khi đó, tình trạng mãn tính xảy ra khi chơi thể thao hay vận động hàng ngày mà bị đứt gân…
Nhìn chung, thời gian phục hồi của gân rất lâu, từ 1 tháng – 1 năm tùy thuộc cơ địa của từng người bệnh. Bệnh nhân cấp tính sẽ khỏi triệu chứng đau nhức gân sau vài ngày hoặc lâu hơn là 2 – 3 tuần. Tuy nhiên, để gân hồi phục hoàn toàn thì phải mất vài tháng hoặc lâu hơn.
Tuy không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng ta nên chủ động theo dõi và điều trị sớm ngay khi phát hiện bệnh. Nếu không chữa trị kịp thời, người bệnh sẽ phải đối mặt với nguy cơ đứt gân. Từ đó dẫn đến tình trạng không thể sinh hoạt như bình thường được.
Viêm gân hay xảy ra ở đâu?
Có rất nhiều vị trí trên cơ thể có thể bị viêm gân, đặc biệt là một số vị trí dưới đây:
- Vai: Hay gặp viêm bao hoạt dịch dưới mỏm cùng vai. Bên cạnh đó, viêm gân chóp xoay và viêm gân nhị đầu vai cũng khá phổ biến.
- Cánh tay: Viêm cầu lồi ở ngoài hoặc trong xương cánh tay.
- Cổ tay, bàn tay: Viêm bao gân cổ tay, bàn tay.
- Hông đùi: Viêm bao gân ở khớp háng.
- Đầu gối: Viêm gân bánh chè.
- Bàn chân: Viêm cân gan bàn chân, viêm bao gân cơ bàn chân.
- Gót chân: Viêm gân gót chân.
Nguyên nhân gây bệnh
Sau khi hiểu viêm gân là gì, hãy cùng tìm hiểu về nguyên nhân dẫn đến bệnh lý này. Cho đến hiện nay vẫn chưa xác định được một cách rõ ràng nguyên nhân gây bệnh. Tình trạng viêm gân thường xảy ra ở các vận động viên thể thao hay những người làm việc nặng. Ngoài ra, người từ độ tuổi tầm trung niên trở lên cũng dễ mắc bệnh. Theo nghiên cứu, một số yếu tố sau có thể thường dẫn đến viêm gân:
- Chấn thương: Bị tai nạn giao thông, tai nạn lao động, sinh hoạt xảy ra đột xuất
- Bệnh lý: Các bệnh lý về khớp như viêm cột sống dính khớp, viêm khớp dạng thấp…
Ngoài các nguyên nhân trên, dưới đây là một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:
- Căng cơ quá mức, cử động sai tư thế.
- Tuổi tác: Những vị trí gân trên cơ thể của những người lớn tuổi thường kém linh hoạt hơn. Vì vậy gân ở nhóm đối tượng này sẽ dễ bị tổn thương, dẫn tới viêm.
- Nghề nghiệp: Các vận động viên thể thao, người làm công việc nặng thường xuyên và lặp lại một động tác tại cùng vị trí cũng có nguy cơ cao mắc bệnh.
Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp
Các dấu hiệu và triệu chứng thường gặp của viêm gân bao gồm:
- Vùng gân bị viêm sưng đỏ, nóng.
- Đau, khó chịu tại khu vực bị tổn thương: Đau liên tục cả ngày, đêm khu trú tại một vị trí và ít lan xa. Đau hơn khi ấn, khi vận động và nhất là vận động đối kháng hoặc vận động chủ động. Nếu sờ dọc theo gân bị viêm thường gây ra đau với mức độ khác nhau.
- Khó cử động: Khi bị viêm cơ, bạn sẽ cảm thấy đau khi cử động tại các khu vực bị ảnh hưởng.
- Căng cứng khớp, gân do sưng
- Một số dấu hiệu khác: Có khối u hay nốt sần trên gân. Nếu bị viêm gân do vi khuẩn lậu, ngoài các triệu chứng trên thì người bệnh còn nóng sốt. Bên cạnh đó, còn phát ban ngoài da và tăng tiết dịch dương vật hoặc âm đạo.
Phương pháp chẩn đoán
Phần trên đã giải thích các dấu hiệu viêm gân là gì, vậy làm thế nào để chẩn đoán chính xác bệnh? Hiện nay, có khá nhiều cách để bác sĩ chẩn đoán bệnh lý này. Dưới đây là một vài phương pháp phổ biến các bác sĩ thường dùng:
- Khám lâm sàng: Việc chẩn đoán lâm sàng sẽ giúp bác sĩ phát hiện cơ bản được bệnh viêm gân. Nếu bị ở mức độ nhẹ bạn chỉ cần về nghỉ ngơi, thư giãn thì sẽ sớm phục hồi.
- Siêu âm gân: Đây là phương pháp thường dùng khi gân bị tổn thương, giúp bác sĩ quan sát được kết cấu của gân chính xác hơn.
- Chụp MRI: Hỗ trợ bác sĩ trong việc quan sát tình trạng viêm hay sưng tấy tại bao gân.
Cách điều trị viêm gân
Mặc dù viêm gân không phải là bệnh lý nguy hiểm tới tính mạng nhưng gây nhiều đau đớn cho người bệnh. Bệnh lý này làm ảnh hưởng đến các hoạt động chức năng của xương khớp. Nếu không điều trị kịp thời, tình trạng viêm gân sẽ bị nặng hơn. Nghiêm trọng hơn là sẽ lan rộng ra gân khác và có nguy cơ gây đứt gân hoặc rách gân. Khi đó, người bệnh sẽ phải đối mặt với tàn tật, thậm chí mất khả năng vận động. Vì vậy cần phát hiện sớm tình trạng viêm và điều trị kịp thời để giúp gân hồi phục chức năng về bình thường.
Các biện pháp điều trị viêm gân được thực hiện với mục đích giảm đau và giảm viêm. Người bệnh nên theo dõi bệnh tình và sử dụng các phương pháp điều trị như sau:
Nghỉ ngơi
Đối với người bị viêm gân nhẹ thì chỉ cần nghỉ ngơi đầy đủ để giảm viêm và cải thiện những triệu chứng bệnh hiệu quả. Người bệnh có thể sử dụng phương pháp băng hay nẹp tại vị trí bị ảnh hưởng để hạn chế cử động. Bên cạnh đó còn giúp gân cố định và nhanh hồi phục.
Chườm nóng, lạnh
Chườm lạnh là một biện pháp hiệu quả giúp giảm đau và giảm sưng viêm cấp tính. Nên sử dụng túi nhựa chứa đá vụn hay bọc đá trong một chiếc khăn. Sau đó, chườm vào vị trí gân bị viêm khoảng 3 – 4 lần mỗi ngày. Lưu ý không được chườm trực tiếp vào vì sẽ gây bỏng da. Thời gian chườm đá tối đa 20 phút và không nên chườm quá lâu. Nguyên nhân là do gân sẽ càng bị tổn thương hơn. Bạn cũng có thể chườm ấm để áp dụng cho các trường hợp bị viêm gân mãn tính.
Dùng thuốc
Nếu các biện pháp trên không mang lại kết quả, hãy đến bác sĩ để được kê đơn thuốc phù hợp với tình trạng bệnh. Một số thuốc giảm đau như Aspirin, Ibuprofen, Naproxen Sodium sẽ giúp hỗ trợ giảm sự khó chịu. Những loại thuốc mỡ hay kem bôi ngoài da cũng hỗ trợ chống viêm và giảm đau hiệu quả. Tuy nhiên, ngoài hiệu quả mà thuốc mang lại, chúng cũng sẽ gây ra các biến chứng nếu không được dùng đúng cách. Vì vậy, chỉ nên dùng thuốc khi được bác sĩ kê đơn.
Phương pháp tái tạo sinh học
Ngoài ra, hiện nay, phương pháp tái tạo gân từ collagen thủy phân đã được kiểm chứng là mang đến hiệu quả cao trong điều trị. Với liệu trình đơn giản và chính xác, tiêm collagen thủy phân đang là lựa chọn của nhiều người bệnh. Chỉ với duy nhất một mũi tiêm tại vị trí tổn thương, liệu pháp này sẽ giúp tái tạo các mô giàu collagen trong gân.
Bên cạnh đó, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP cũng được ứng dụng để điều trị bệnh lý này. Người bệnh sẽ được tiêm vào vùng gân bị tổn thương loại huyết tương giàu tiểu cầu. Từ đó, gân sẽ hồi phục tốt hơn. Tuy nhiên, nhược điểm của kỹ thuật này là phải tiêm nhiều lần và không cung cấp nguyên liệu tái tạo gân tại chỗ. Trong khi đó, tiêm collagen thủy phân chỉ cần một lần tiêm và không cần lấy máu của người bệnh.
Vật lý trị liệu
Một số phương pháp vật lý trị liệu thường được sử dụng là mát xa, bài tập vận động, xoa bóp, sóng siêu âm, điện di novocain, hồng ngoại… Những phương pháp này sẽ có hiệu quả đối với các trường hợp viêm gân mãn tính từ nhẹ đến trung bình. Mục đích của vật lý trị liệu là giúp cải thiện tình trạng viêm, giảm đau và phục hồi khả năng vận động của gân.
- Laser trị liệu: Là liệu pháp chống viêm, giảm đau và tăng quá trình chuyển hóa của các mô. Từ đó, giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi.
- Siêu âm điều trị: Có tác dụng chống viêm mạnh, từ đó giúp giảm triệu chứng của bệnh.
- Bài tập tăng sự linh hoạt cơ: Thường xuyên thực hiện các bài tập giãn cơ để giảm tình trạng cơ co thắt. Trong quá trình tập luyện, cần chú ý không thực hiện các động tác quá nhanh hoặc đột ngột.
Phẫu thuật
Nếu các cách chữa trị trên đều không hiệu quả, gân đứt do bị viêm lâu ngày, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh làm phẫu thuật. Bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật loại bỏ canxi lắng đọng ở gân và sửa chữa gân. Sau đó, người bệnh sẽ hướng dẫn thêm các bài tập vật lý trị liệu giúp nhanh chóng phục hồi.
Chế độ sinh hoạt và phòng ngừa
Chế độ ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình phòng ngừa gân bị tổn thương. Vậy cách phòng bệnh viêm gân là gì? Dưới đây là một số lưu ý về các thói quen và chế độ sinh hoạt giúp bạn hạn chế mắc bệnh lý này:
Chế độ dinh dưỡng
Người bệnh cần bổ sung nhiều nước và ăn nhiều rau xanh. Các loại rau xanh giúp cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ dồi dào cho cơ thể. Chúng cũng thúc đẩy làm giảm các triệu chứng viêm của bệnh. Một số loại rau xanh mà bệnh nhân nên bổ sung như: rau bina, bông cải xanh…
Ngoài ra, trái cây và các loại ngũ cốc nguyên hạt, thức ăn giàu protein… là các thành phần không thể thiếu trong khẩu phần ăn hàng ngày. Bên cạnh đó, cần hạn chế các loại thực phẩm nhiều dầu mỡ, chất kích thích… vì sẽ làm triệu chứng viêm gân trầm trọng hơn.
Chế độ sinh hoạt
Một số lưu ý về chế độ sinh hoạt khi mắc bệnh là:
- Khi bị viêm gân bạn hãy tuân thủ theo các hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
- Duy trì lối sống tích cực và hạn chế căng thẳng, tập thể dục thường xuyên.
- Liên hệ ngay với bác sĩ khi có những bất thường trong quá trình điều trị.
- Thăm khám sức khỏe định kỳ để được theo dõi tình trạng, diễn tiến của bệnh. Nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tới.
Cách phòng ngừa viêm gân hiệu quả
Nên thực hiện các biện pháp sau để hạn chế nguy cơ mắc bệnh:
- Tập thể dục thể thao thường xuyên giúp nâng cao sức đề kháng. Chú ý cần khởi động kỹ càng trước khi tập để tránh bị giãn gân đột ngột.
- Hạn chế các hoạt động làm gân bị căng quá mức, đặc biệt là trong thời gian dài. Nếu bạn cảm thấy đau khi tập, hãy dừng lại nghỉ ngơi. Đặc biệt cần tránh tập luyện liên tục vì sẽ làm tăng nguy cơ gân bị viêm trầm trọng hơn.
- Kết hợp những bài tập giúp tăng sự linh hoạt và khả năng chịu đựng của gân. Bạn nên tập xen kẽ giữa những bài tập như chạy bộ, đạp xe hay bơi lội.
- Không nên tập quá nặng ngay khi mới bắt đầu, cần tăng cường độ từ từ.
- Hạn chế những hoạt động bị lặp đi lặp lại. Nếu có thì cần nghỉ giai lao thường xuyên hơn.
- Ngồi đúng tư thế tại nơi làm việc. Bên cạnh đó, cần điều chỉnh màn hình máy tính, bàn phím, ghế phù hợp và tránh gây căng thẳng cho gân, khớp.
Lời kết
Nhìn chung, viêm gân là bệnh lý phổ biến và gây nhiều khó chịu trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, nếu không biết cách chữa trị nó sẽ gây ra những hậu quả cực kỳ nghiêm trọng như đứt gân và liệt gân. Vì vậy, khi gặp các dấu hiệu và triệu chứng đau gân bất thường, hãy đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị tốt nhất. Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu thêm viêm gân là gì cũng như cách điều trị bệnh. Hãy tiếp tục theo dõi web để cập nhật thêm nhiều thông tin về các bệnh lý xương khớp thường gặp nhé!
